Jezelf aanpassen

Waarom je jezelf gemakkelijk opzijzet in contact met anderen

Je merkt wat een ander nodig heeft en past je daar bijna vanzelf op aan.

Je kiest het restaurant dat voor de ander handig is. Je houdt een mening voor je omdat je geen gedoe wilt. Je zegt dat iets prima is terwijl je eigenlijk iets anders wilt. Soms merk je pas achteraf dat je jezelf alweer een beetje bent kwijtgeraakt in het contact.

Jezelf aanpassen is niet per definitie verkeerd. Rekening houden met anderen hoort bij relaties.

Het wordt pas lastig wanneer aanpassen zo automatisch gaat dat jouw eigen voorkeur, grens of behoefte nauwelijks nog meespeelt.

Aanpassen kan heel vanzelfsprekend voelen

Veel mensen denken bij aanpassen aan jezelf helemaal wegcijferen.

Maar meestal begint het veel kleiner.

Je kiest niet wat jij wilt, maar wat het makkelijkst is.

Je wacht af wat de ander vindt voordat je je eigen mening geeft.

Je merkt dat iemand gespannen is en wordt zelf voorzichtiger.

Of je houdt iets in omdat je bang bent dat het anders ongemakkelijk wordt.

Dat kan heel sociaal en behulpzaam lijken.

En vaak ís het dat ook.

De vraag is vooral: heb jij nog ruimte om jezelf mee te nemen?

Waarom doen we dit?

Jezelf aanpassen kan allerlei redenen hebben.

Misschien wil je harmonie bewaren.

Misschien ben je gewend om snel rekening te houden met anderen.

Misschien voelt je eigen voorkeur minder belangrijk wanneer iemand anders iets sterk wil.

Of misschien heb je geleerd dat contact makkelijker blijft wanneer jij niet te veel ruimte inneemt.

Dat hoeft niet altijd uit een groot of zwaar verleden te komen.

Soms is het simpelweg een manier van omgaan met anderen die je zo vaak hebt herhaald dat hij automatisch is geworden.

Je hoeft dus niet meteen te weten waar het vandaan komt.

Het kan al helpen om te herkennen wanneer het gebeurt.

Wat wil jij eigenlijk?

Een opvallend gevolg van veel aanpassen is dat je soms moeilijker gaat voelen wat je zelf wilt.

Niet omdat je geen voorkeur hebt.

Maar omdat je gewend bent die pas te onderzoeken nadat je rekening hebt gehouden met iedereen om je heen.

Vraag iemand wat hij wil eten, waar hij naartoe wil of wat hij van een situatie vindt, en het antwoord is snel duidelijk.

Vraag jezelf hetzelfde en je merkt misschien twijfel.

Maakt mij niet uit.

Ik vind alles wel goed.

Doe maar wat jullie willen.

Soms is dat natuurlijk oprecht.

Maar soms betekent het eigenlijk:

Ik heb nog niet bij mezelf gekeken.

Een kleine oefening

Let vandaag eens op een paar gewone keuzes.

Niets groots.

Wat wil je eten?

Waar wil je zitten?

Wil je nu praten of liever even niet?

Heb je zin om mee te gaan?

Wanneer zo’n moment zich voordoet, wacht dan heel even voordat je naar de ander kijkt of antwoord geeft.

Vraag jezelf eerst:

Wat zou ik kiezen als ik alleen naar mijn eigen voorkeur keek?

Je hoeft die voorkeur daarna niet altijd door te drukken.

Misschien kies je bewust toch voor iets anders.

Maar dan is er een belangrijk verschil:

je hebt jezelf eerst gehoord.

Aanpassen of bewust rekening houden?

Dat onderscheid vind ik belangrijk.

Rekening houden met iemand anders kan een heel vrije keuze zijn.

Je weet wat jij wilt, je weet wat de ander wil en je besluit bewust om mee te bewegen.

Dat is iets anders dan automatisch aanpassen.

Bij automatisch aanpassen lijkt er vaak nauwelijks een keuze te zijn. Je aandacht gaat zo snel naar de ander dat je eigen reactie nauwelijks aan bod komt.

Een handige vraag kan zijn:

Kies ik dit omdat ik het wil, of omdat ik spanning wil voorkomen?

Geen van beide antwoorden maakt je goed of fout.

Maar het maakt wel zichtbaar wat er gebeurt.

Wat gebeurt er als je jezelf wél laat zien?

Je eigen voorkeur uitspreken kan verrassend spannend voelen.

Zelfs bij kleine dingen.

Misschien verwacht je dat de ander teleurgesteld raakt, je lastig vindt of je keuze afwijst.

Maar wat je vreest en wat er werkelijk gebeurt, zijn niet altijd hetzelfde.

Probeer daarom eens iets kleins.

Zeg welke film jij graag wilt zien.

Geef aan waar jij wilt zitten.

Vertel dat je vanavond liever thuisblijft.

En kijk daarna niet alleen naar je eigen spanning, maar ook naar wat de ander daadwerkelijk doet.

Soms ontdek je dat er veel meer ruimte voor jou is dan je vooraf dacht.

Je hoeft niet altijd je zin te krijgen

Meer ruimte innemen betekent niet dat alles voortaan om jou moet draaien.

Dat is ook niet het doel.

In relaties blijf je afstemmen, compromissen sluiten en soms bewust iets voor een ander doen.

Het verschil zit erin dat jouw kant ook mee mag wegen.

Je kunt luisteren naar de ander én weten wat jij vindt.

Je kunt rekening houden met iemand én een grens hebben.

Je kunt flexibel zijn zonder jezelf voortdurend weg te drukken.

Let op het moment waarop je kleiner wordt

Soms merk je aanpassen niet zozeer aan je keuzes, maar aan hoe je je opstelt.

Je zegt minder dan je eigenlijk wilt.

Je maakt je mening zachter.

Je lacht iets weg.

Je zegt dat het niet uitmaakt.

Of je merkt dat je vooral bezig bent met hoe jouw woorden bij de ander zullen vallen.

Dat zijn interessante momenten om te observeren.

Niet om jezelf te corrigeren.

Maar om te vragen:

Wat zou ik hier zeggen of doen als mijn eigen ervaring net zo belangrijk mocht zijn als die van de ander?

Als aanpassen veel van je vraagt

Bijna iedereen past zich soms aan.

Maar wanneer je structureel moeite hebt om te voelen wat je zelf wilt, voortdurend bang bent voor afwijzing of merkt dat je in relaties nauwelijks ruimte inneemt, kan het waardevol zijn om daar verder naar te kijken.

Zeker wanneer je jezelf alleen veilig voelt wanneer je meegaat met de ander, kan er meer spelen dan alleen een gewoonte.

Dan kan passende professionele ondersteuning helpen om te onderzoeken wat je nodig hebt om steviger bij jezelf te blijven.

Je hoeft niet minder verbonden te worden

Jezelf minder aanpassen betekent niet dat je minder rekening houdt met anderen.

Het betekent dat er in het contact ook een plek voor jou blijft.

Voor wat jij voelt.

Wat jij wilt.

Wat jij belangrijk vindt.

En soms begint dat heel klein.

Niet met een grote grens of moeilijke confrontatie.

Maar simpelweg met eerst even bij jezelf kijken voordat je antwoord geeft.

Wil je hier verder mee oefenen?

In het zelftraject Jouw plek binnen je familie en relaties onderzoek je welke rol jij gemakkelijk inneemt in contact met anderen en wat er gebeurt wanneer je van je eigen plek af beweegt.

Met reflectie, lichaamsgerichte oefeningen en thuisopstellingen leer je beter voelen wat van jou is, wat bij de ander hoort en hoe je betrokken kunt blijven zonder jezelf steeds opzij te zetten. niet past, en vertrouw erop dat je vanzelf voelt welke volgende stap klopt